Thuê xe nâng người trong thi công xây dựng là phương pháp hiện đại và phổ biến hiện nay. Bên cạnh việc chọn đúng loại xe nâng để phù hợp với yêu cầu công việc thì các vấn đề liên quan đến giấy tờ, bàn giao cũng phải được kiểm tra kỹ để tránh phát sinh những chi phí không mong muốn.

Trước khi nhận xe và đưa vào công trình xây dựng nên kiểm tra tổng quan xe một lần để đảm bảo an toàn và tránh phát sinh về sau.
Một kịch bản mà các nhà thầu không mong muốn nhất khi thuê xe nâng người chính là đền bù hư hại thiết bị. Xe nâng người là tài sản có giá trị cao, một lỗi nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng hàng chục triệu đồng. Vậy nên, để tránh đền tiền oan, hãy thực hiện đủ các bước kiểm tra kỹ thuật dưới đây.
Quy trình kiểm tra xe nâng người khi nhận bàn giao
Kiểm tra ngoại quan và kết cấu cơ khí
Đây là bước dễ thực hiện nhất nhưng lại là nơi dễ phát sinh tranh chấp nhất khi trả máy. Hãy dành 5 phút đi vòng quanh xe và thực hiện các hạng mục sau:
- Kiểm tra kỹ ngoại hình xe, các tấm ốp bảo vệ, lan can giỏ thao tác… xem có bất kỳ vết móp méo, nứt vỡ nào hay không.
- Kiểm tra tình trạng lốp xe: Với xe cắt kéo, kiểm tra xem lốp có bị chém, lẹm thịt lớn do đi vào sắt thép hay không. Với xe Boom Lift địa hình, kiểm tra áp suất lốp (nếu là lốp hơi) hoặc các vết nứt toác trên bề mặt.
- Hệ thống xích, cáp và xi-lanh thủy lực: Quan sát xem các ty xi-lanh có bị xước, rỉ sét hoặc có vết dầu thủy lực loang lổ chảy ra hay không. Nếu xi-lanh bị chảy dầu, xe rất dễ gặp lỗi tụt áp (trôi cần) khi làm việc trên cao.
Nếu có những vấn đề trên, hãy chỉ cho bên phía bàn giao xe nâng người đồng thời ghi rõ vào biên bản bàn giao để hai bên cùng ký. Đồng thời, hãy dùng điện thoại quay một video vòng quanh xe, cận cảnh các góc máy ngay tại thời điểm giao xe, có mặt của nhân viên giao máy để làm bằng chứng pháp lý không thể chối cãi sau này.

Hãy chụp hình, quay phim lại bằng chứng nếu xe có trầy xước trước khi nhận.
Kiểm tra các chi tiết nhỏ dễ thất lạc
Có những phụ tùng nhỏ, dễ tháo rời nhưng giá trị thay thế lại rất đắt. Nhiều nhà thầu lúc nhận không để ý, lúc trả xe mới ngã ngửa vì thiếu:
- Hộp điều khiển trên giỏ (Platform Control Box): Hãy kiểm tra xem hộp có bị nứt vỏ, các tay trang điều khiển (joystick) có bị rách cao su bảo vệ chống nước, hoặc mất các núm chụp hay không.
- Chìa khóa tổng và nút dừng khẩn cấp: Đảm bảo xe có đủ chìa khóa ở cả khoang điều khiển mặt đất và trên giỏ. Kiểm tra xem các nút dừng khẩn cấp có bị kẹt hoặc gãy không.
- Sách hướng dẫn và tài liệu an toàn: Nhiều dòng xe cao cấp yêu cầu phải có hộp đựng tài liệu an toàn bằng nhựa gắn trên giỏ. Nếu thiếu, một số giám sát HSE của chủ đầu tư nước ngoài (Hàn Quốc, Nhật Bản) sẽ cấm không cho xe vào công trường.
Thử tải và kiểm tra chức năng vận hành thực tế
Không những nổ máy mà hãy yêu cầu kỹ thuật viên vận hành thử 1 vòng chu trình làm việc:
- Nâng hạ tối đa để kiểm tra xe nâng hạ có mượt mà hay không, có bị lỗi điều hành gì không.
- Kiểm tra xoay toa, xoay giỏ nâng đối với xe nâng người Boom Lift.
- Thử hệ thống phanh an toàn bằng cách cho xe chạy thử tới lùi 1 đoạn ngắn rồi thả tay trang. Xe nâng người đạt chuẩn phải dừng lại ngay lập tức. Nếu xe có hiện tượng trôi nhẹ sau khi nhả tay, hệ thống phanh từ hoặc phanh thủy lực đã bị mòn.
- Hệ thống hạ khẩn cấp (Emergency Lowering): Đây là tính năng cứu mạng khi xe mất điện trên cao. Hãy thử kéo van xả khẩn cấp màu đỏ dưới đất xem giỏ nâng có tự động hạ xuống từ từ được không. Nếu hệ thống này liệt, tuyệt đối không nhận xe.
Kiểm tra nguồn điện
Nếu nguồn điện có vấn đề, pin bị chai hay dầu xe không đủ có thể làm ảnh hưởng đến cả quá trình làm việc.
- Kiểm tra độ sụt áp của bình ắc quy: Bật chìa khóa, nhìn vạch pin trên màn hình. Yêu cầu nhấn nút nâng sàn lên cao, nếu vạch pin ngay lập tức tụt từ 100% xuống còn 50% hoặc nháy đỏ, chứng tỏ bình ắc quy đã bị chai, báo điện áp ảo.
- Kiểm tra nước cất và đầu cọc bình: Mở nắp khoang ắc quy, xem các đầu cọc có bị đóng muối trắng (oxy hóa) không, các ốc siết dây bình có chặt không.
- Đối với xe dầu (Diesel): Kiểm tra mực dầu máy, dầu thủy lực và nước làm mát thông qua các que thăm. Nổ máy xem có tiếng gõ lạ hoặc khói đen kịt phun ra từ ống xả hay không.

Không chỉ kiểm tra bằng mắt, nói bằng miệng mà cần phải xác nhận bằng giấy trắng mực đen, ký xác nhận của các bên.
Quy trình ký biên bản bàn giao chuẩn pháp lý
Sau khi đã thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra trên, bước cuối cùng là cụ thể hóa mọi thứ vào văn bản:
- Ghi rõ tình trạng vào biên bản: Tất cả các lỗi trầy xước, thiếu phụ tùng, bình điện yếu... phải được ghi chi tiết bằng chữ vào Biên bản bàn giao (không chấp nhận nói miệng).
- Ký xác nhận 3 bên (nếu có): Biên bản phải có chữ ký của đại diện bên cho thuê, đại diện bên nhà thầu nhận xe và tốt nhất là có sự chứng kiến của đội bảo vệ công trường kiểm soát cổng.
Quy trình bàn giao này có thể chỉ mất 10 - 15 phút nhưng sẽ là tấm khiên bảo vệ bạn, tránh được những tranh chấp, những khoản đền bù oan uổng về sau. Quan trọng hơn, quy trình kiểm tra xe nâng người này cũng là bước kiểm định chất lượng thiết bị giúp đảm bảo thiết bị vận hành tốt, đáp ứng được công việc và hơn hết là đảm bảo sự an toàn cho người vận hành xe nâng khi làm việc trên cao.



